Nowa ustawa o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów
W dniu 19 grudnia 2025 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano nową ustawę o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów („Ustawa”)[1]. Ustawa zastąpiła między innymi dotychczasową ustawę o ogólnym bezpieczeństwie produktów.
Powodem zmian było w szczególności dostosowanie przepisów do regulacji obowiązującego od 13 grudnia 2024 r. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów[2] („GPSR”), które ujednoliciło przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych sprzedawanych na rynku unijnym. W rozporządzeniu GPSR prawodawca unijny pozostawił do uregulowania poszczególnym państwom kwestie m.in. zasad przeprowadzania kontroli, kompetencji organów kontroli, czy zasad nakładania kar pieniężnych. Nowa ustawa o bezpieczeństwie produktów ma na celu określenie ww. aspektów.
Co to jest bezpieczeństwo produktu?
Przed omówieniem nowych przepisów warto przypomnieć, czym jest bezpieczeństwo produktu w świetle prawa. Otóż oznacza ono, że produkt w normalnych lub dających się racjonalnie przewidzieć warunkach użytkowania nie stwarza zagrożenia dla zdrowia ani życia użytkownika. Ocenie podlega nie tylko sam produkt, ale także sposób jego wytworzenia, instrukcje, oznakowanie oraz informacje przekazywane konsumentowi. Odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa spoczywa m.in na producentach, importerach, czy dystrybutorach i obejmuje cały cykl obecności produktu na rynku. Nowa Ustawa o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów precyzuje uprawnienia i obowiązki organów nadzoru, w tym czynności jakie mogą podejmować w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.
Jakie zmiany wprowadza nowa ustawa o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów?
Poniżej wskazano wybrane, istotne postanowienia nowej Ustawy o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów.
- Wyznaczono Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („Prezes UOKiK”) jako organ właściwy jeśli chodzi o nadzór nad ogólnym bezpieczeństwem produktów. Z kolei organami właściwymi w sprawie kontroli produktów są wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej.
- Każdy będzie mógł zgłosić do Prezesa UOKIK zawiadomienie dotyczące nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa produktu, jego zgodności z przepisami rozporządzenia GPSR, czy też środków ochrony prawnej oferowanych konsumentom w przypadku odzyskania produktu; takie informacje mogą stanowić dla Prezesa UOKIK podstawę do zwrócenia się do wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej o przeprowadzenie kontroli lub zwrócenia się z wystąpieniem bezpośrednio przez Prezesa UOKiK.
- Jeśli chodzi o bezpieczeństwo produktów, nowe przepisy regulują sposób prowadzenia kontroli, w ramach których inspektorzy będą mogli w szczególności:
- żądać dokumentów, specyfikacji technicznych, danych lub informacji niezbędnych do stwierdzenia, czy produkt jest bezpieczny i zgodny z przepisami GPSR (w tym udzielenia dostępu do wbudowanego oprogramowania);
- żądać przedstawienia informacji na temat łańcucha dostaw, szczegółów sieci dystrybucji, ilości produktów na rynku oraz innych modeli produktu o takich samych właściwościach technicznych jak produkt będący przedmiotem kontroli;
- żądać przedstawienia informacji niezbędnych do ustalenia własności stron internetowych, jeśli będą one przedmiotem kontroli;
- sprawdzać bezpieczeństwo produktów, aż do ostatniego etapu ich używania.
Jeśli zaistnieją uzasadnione okoliczności wskazujące, że produkt stanowi poważne ryzyko i jest konieczne podjęcie natychmiastowego działania mającego na celu ochronę zdrowia lub życia konsumentów, wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej będą mogli zakazać kontrolowanemu udostępniania produktu na rynku na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Ten okres będzie mógł być wydłużony w przypadku wszczęcia postępowania i stwierdzenia, że w dalszym ciągu występują okoliczności wymienione w zdaniu poprzednim.
- Będzie istniała możliwość przeprowadzenia kontroli w sposób zdalny w przypadku produktów oferowanych do sprzedaży na odległość. W takim przypadku wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej będzie mógł zażądać od kontrolowanego nieodpłatnego dostarczenia produktu do kontroli, żeby ustalić, czy produkt jest bezpieczny i zgodny z rozporządzeniem GPSR.
Wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej będzie również uprawniony do dokonania zakupu kontrolnego. W takim przypadku czynność zakupu kontrolnego rozpocznie kontrolę i jeśli produkt pozyskany w ramach takiego zakupu będzie uznany za próbkę kontrolną, upoważnienie do przeprowadzenia kontroli w sposób zdalny i legitymacja służbowa zostaną okazane kontrolowanemu dopiero po przeprowadzeniu badań albo otrzymaniu przez organ sprawozdania z badań – wraz z informacją o ich wyniku. Przy dokonywaniu zakupu kontrolnego inspektor będzie mógł posługiwać się innymi danymi niż rzeczywiste, w celu zachowania anonimowości. Po zakończeniu kontroli produkt pozyskany w ramach zakupu kontrolnego będzie podlegał zwrotowi. Jeśli zostanie wszczęte postępowanie, produkt będzie podlegał zwrotowi po jego zakończeniu, jeśli produkt jest możliwy do użytku zgodnie z przeznaczeniem. Podmiot, od którego nabyto produkt, będzie zobowiązany do jego przyjęcia oraz zwrotu pieniędzy uiszczonych za ten produkt.
- Prezes UOKiK będzie wszczynał z urzędu postępowanie:
- jeśli z ustaleń kontroli wynika, że istnieją okoliczności wskazujące na stwarzanie przez produkt ryzyka lub jeśli produkt jest niezgodny z przepisami GPSR;
- w przypadku, gdy zostanie uzyskana informacja, że organ nadzoru rynku państwa członkowskiego UE wydał decyzję o uznaniu produktu za niebezpieczny lub niezgodny z przepisami GPSR.
Prezes UOKiK będzie mógł również wszcząć postępowanie z urzędu, jeśli z innych dostępnych informacji, w szczególności z powiadomienia przekazanego przez organy nadzoru rynku państwa członkowskiego UE wynika, że produkt może stwarzać ryzyko dla zdrowia lub bezpieczeństwa użytkowników końcowych lub być niezgodny z przepisami GPSR.
W przypadku uznania, że produkt jest produktem niebezpiecznym, Prezes UOKiK będzie upoważniony do:
- nakazania wyeliminowania ryzyk stwarzanych przez produkt;
- nakazania zapewnienia zgodności z przepisami GPSR;
- nakazania umieszczenia na produkcie odpowiednich, wyraźnie i zrozumiale sformułowanych w języku polskim ostrzeżeń o ryzyku, jakie może stwarzać;
- określenia warunków, na jakich produkt może być udostępniany na rynku;
- nakazania natychmiastowego powiadomienia o ryzyku użytkowników końcowych lub opinii publicznej;
- zakazania udostępnienia na rynku produktu, jego oferowania lub prezentowania i nakazania podjęcia czynności niezbędnych do zapewnienia przestrzegania tego zakazu;
- nakazania usunięcia z interfejsu online treści odnoszących się do produktu lub umieszczenie na nim wyraźnego ostrzeżenia dla użytkowników końcowych; w przypadku gdy nie zostanie to wykonane, Prezes UOKIK będzie mógł żądać od dostawcy internetowej platformy handlowej, na której znajduje się oferta produktu usunięcia treści odnoszących się do oferty takiego produktu, uniemożliwienie dostępu do nich lub wyświetlenie wyraźnego ostrzeżenia dotyczącego tych treści; w skrajnych przypadkach będzie również możliwość nakazania dostawcy platformy handlowej ograniczenia podmiotowi gospodarczemu, który nie zastosował się do decyzji UOKiK dostępu do interfejsu online;
- nakazania natychmiastowego wycofania produktu z obrotu, jego odzyskania lub zniszczenia lub uczynienia go niezdatnym do użytku w inny sposób.
- Ustawa przewiduje również kary za naruszenie przepisów, których wysokość może wynieść nawet 1.000.000 zł.
Przepisy Ustawy o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów weszły w życie w dniu 3 stycznia 2026 r.
Przepisy o bezpieczeństwie produktów – gdzie szukać pomocy prawnej?
Nowe regulacje dotyczące ogólnego bezpieczeństwa to istotne wyzwanie dla przedsiębiorców działających na rynku konsumenckim – zarówno w zakresie oceny ryzyka, jak i kontaktów z organami nadzoru czy reagowania na sygnały o nieprawidłowościach. W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma wsparcie prawne, które łączy znajomość realiów rynkowych z praktycznym podejściem do obowiązków kontrolnych i sankcyjnych. W tym zakresie pomoc oferuje Kancelaria prawna GFP Legal Wrocław, doradzając przedsiębiorcom m.in. w sprawach związanych z bezpieczeństwem wyrobów konsumenckich, postępowaniami przed Prezesem UOKiK oraz wdrażaniem procedur zgodnych z nowymi przepisami. Zapraszamy do kontaktu podmioty, które chcą świadomie zarządzać ryzykiem prawnym i bezpiecznie funkcjonować w zmieniającym się otoczeniu regulacyjnym.
[1]Ustawa o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów z dnia 7 listopada 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1826).
[2]Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG.
